Trong những năm gần đây, ngày càng có nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam chọn hướng đi đa ngành để mở rộng hoạt động và tăng khả năng thích nghi với thị trường. Đây không phải là lựa chọn dễ dàng, nhưng lại mang đến nhiều cơ hội nếu được thực hiện đúng cách. Vậy vì sao mô hình này đang được quan tâm và đâu là những ví dụ tiêu biểu cho cách làm hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Tổng quan thị trường các doanh nghiệp đa ngành tại Việt Nam
Trong những năm gần đây, các tập đoàn đa ngành tại Việt Nam đang dần khẳng định vai trò quan trọng trong bức tranh kinh tế quốc gia. Không chỉ giữ vai trò là nhà sản xuất hay phân phối trong một lĩnh vực duy nhất, các doanh nghiệp này ngày càng chủ động mở rộng phạm vi hoạt động sang nhiều ngành nghề – từ bất động sản, công nghiệp, bán lẻ, đến công nghệ, nông nghiệp và dịch vụ hậu cần. Mô hình phát triển này không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, mà còn mang lại sự linh hoạt cao hơn trước những biến động khó lường của thị trường toàn cầu.
Theo thống kê, trong năm 2023, top 10 tập đoàn tư nhân đa ngành đã đóng góp tổng cộng hơn 94.000 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, phản ánh quy mô và sức ảnh hưởng ngày càng lớn của khối doanh nghiệp này. Trong đó, những cái tên quen thuộc như Vingroup, THACO và TC Group tiếp tục dẫn đầu, với mức đóng góp lần lượt là 30.900 tỷ, 21.000 tỷ và 13.800 tỷ đồng. (1)
Mô hình doanh nghiệp đa ngành tại Việt Nam
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng biến động, mô hình doanh nghiệp đa ngành tại Việt Nam đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng, không chỉ như một chiến lược tối ưu lợi nhuận mà còn là bước đi chiến lược nhằm xây dựng hệ sinh thái khép kín và tăng cường tính bền vững. Nhiều tập đoàn lớn trong nước đã chủ động mở rộng hoạt động sang các lĩnh vực liên quan như sản xuất, logistics, bán lẻ hay năng lượng nhằm tăng cường khả năng tự chủ và nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị tổng thể.
Không chỉ các doanh nghiệp đầu ngành mới theo đuổi định hướng này. Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp tư nhân quy mô vừa cũng đang tích cực thử nghiệm mô hình đa ngành bằng cách mở rộng sang các lĩnh vực có tính bổ trợ lẫn nhau – chẳng hạn như kết hợp bất động sản với vật liệu xây dựng, logistics hoặc công nghệ số. Mặc dù lộ trình chuyển đổi đòi hỏi sự đầu tư lớn về nguồn lực và tầm nhìn chiến lược dài hạn, nhưng nếu thực hiện thành công, mô hình này có thể giúp doanh nghiệp nhanh chóng mở rộng quy mô, gia tăng năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Trong làn sóng phát triển đó, một số doanh nghiệp tư nhân tại khu vực phía Bắc đã xây dựng được mô hình đa ngành một cách bài bản, vừa tạo hệ sinh thái nội bộ hiệu quả vừa đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế địa phương.
Tập đoàn Sao Đỏ – Mô hình tập đoàn đa ngành tại miền Bắc
Tập đoàn Sao Đỏ được thành lập năm 2002 tại Hải Phòng với vốn điều lệ ban đầu 6,8 tỷ đồng. Đến năm 2024, vốn điều lệ của tập đoàn đã tăng lên 2.125 tỷ đồng, phản ánh quy mô và tốc độ phát triển ấn tượng.
Có trụ sở tại số 768B Ngô Gia Tự, Phường Thành Tô, TP. Hải Phòng, Tập đoàn Sao Đỏ hiện đang hoạt động đa lĩnh vực, bao gồm: bất động sản khu công nghiệp, xây dựng, khoáng sản – vật liệu xây dựng, cảng biển – logistics, xăng dầu,…
Một trong những dự án tiêu biểu do Tập đoàn Sao Đỏ phát triển là Khu công nghiệp Nam Đình Vũ, nằm tại khu vực phía Đông thành phố Hải Phòng. Dự án được quy hoạch với cơ sở hạ tầng đồng bộ, phục vụ nhu cầu đầu tư trong các lĩnh vực công nghiệp, logistics, dịch vụ hỗ trợ và cảng biển. Mô hình này góp phần bổ trợ cho định hướng phát triển đa ngành của Tập đoàn, đồng thời tạo nền tảng liên kết giữa các lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp.
Việc vận hành theo mô hình khép kín không chỉ giúp Tập đoàn Sao Đỏ kiểm soát chi phí hiệu quả mà còn gia tăng giá trị gia tăng cho từng chuỗi dịch vụ – một hướng đi tiêu biểu cho mô hình doanh nghiệp đa ngành đang được nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam học hỏi và phát triển.
Xu hướng phát triển đến năm 2025
Đến năm 2025, các tập đoàn đa ngành tại Đông Nam Á – trong đó có Việt Nam – được dự báo sẽ tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực truyền thống như bất động sản, năng lượng, hàng tiêu dùng và công nghiệp. Tuy nhiên, để duy trì lợi thế cạnh tranh, nhiều doanh nghiệp đang dần chuyển hướng sang chiến lược tăng trưởng bền vững, thay vì mở rộng dàn trải như trước.
Việc phân bổ nguồn lực linh hoạt, tái cơ cấu danh mục đầu tư và ưu tiên các ngành có tiềm năng dài hạn đang trở thành xu thế chung. Bên cạnh đó, các tập đoàn cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, số hóa vận hành và chăm sóc sức khỏe thông minh để nâng cao hiệu quả hoạt động.
Ngoài ra, phát triển xanh và kinh tế tuần hoàn ngày càng đóng vai trò quan trọng, không chỉ để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế mà còn giúp gia tăng năng lực cạnh tranh. Xu hướng tích hợp yếu tố ESG và xây dựng hệ sinh thái khép kín đang được xem là hướng đi phù hợp, giúp doanh nghiệp nâng cao giá trị và thích ứng tốt hơn với biến động thị trường. (4)
Tóm lại, sự phát triển mạnh mẽ của các tập đoàn đa ngành tại Việt Nam không chỉ cho thấy tiềm lực của khối doanh nghiệp tư nhân, mà còn phản ánh xu hướng vận hành kinh tế linh hoạt, tích hợp và bền vững hơn trong tương lai. Khi môi trường kinh doanh ngày càng đòi hỏi sự chủ động và khả năng thích ứng cao, đây chính là thời điểm thích hợp để các doanh nghiệp cùng nhìn lại chiến lược phát triển của mình, cân nhắc những mô hình đa ngành hiệu quả và mở rộng cơ hội hợp tác dài hạn với những đối tác phù hợp trong nước.
Nguồn:
(1). Cafe F
(2). Sao Đỏ Group
(3). Thị Trường Tài Chính
(4). EY
